Fluoksetyna została wprowadzona na rynek medyczny w 1988 r. jako Prozac. Mimo że potem powstały inne antydepresanty, w dalszym ciągu się ją stosuje. Po jakim czasie działa fluoksetyna? Czy powoduje chudnięcie? Co robić, gdy nie działa? Czy fluoksetyna jest bezpieczna? Zajrzyj do naszego kompendium po odpowiedzi na te i inne pytania.
Fluoksetyna ma cały wachlarz wskazań
Fluoksetyna jest pierwszym antydepresantem z grupy leków serotoninowych. Pomaga nie tylko w depresji, ale też w zaburzeniach lękowych i odżywiania się. Nie zmienia osobowości, lecz pomaga poczuć się sobą.
Fluoksetyna to nie tylko antydepresant. Zawdzięcza to hamowaniu receptora serotoninowego 5HT2C. Efektem jest “podkręcanie” poziomów dopaminy i noradrenaliny. Sprawdzi się w:
- depresji, też u dzieci i młodzieży powyżej 8 lat;
- w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym w dawkach nawet 80 mg;
- fluoksetynę w bulimii stosuje się w zakresach od 20 do 60 mg;
- atakach lęku;
- zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym (góry/pagórki i dołki);
- depresji opornej na leczenie;
- depresji psychotycznej (w USA dostępna jest połączona tabletka z fluoksetyną i olanzapiną);
- fobii społecznej;
- zaburzeniu stresowym pourazowym.
Pełną listę wskazań FDA znajdziesz tutaj.
Zalety fluoksetyny
- dobrze sprawdzi u Pacjenta z depresją atypową (z dużą sennością oraz zwiększonym apetytem) oraz przy zmęczeniu i braku energii;
- po jakim czasie działa fluoksetyna? Możesz doświadczyć poprawy już po 1-2 tygodniach, z pełnym ustąpieniem objawów po 4-6;
- wygoda stosowania – raz dziennie z lub niezależnie od posiłku;
- fluoksetyna w ciąży – u niektórych Pacjentek tak, wchodzi w grę, ale pod bardzo czujną opieką psychiatry i ginekologa. Dotyczy to zwłaszcza pacjentek, które dobrze czują się na fluoksetynie, a wcześniej podjęto wiele prób leczenia innymi antydepresantami. Wówczas bezpieczniejsze jest kontynuowanie leczenia niż jego przerwanie;
- jeśli dziecko jest zdrowe, mama może je karmić piersią. Lek w małym stopniu przenika do mleka. Senność, podenerwowanie lub kolki powinny skłonić rodziców do wizyty u lekarza;
- fluoksetyna a chudnięcie? Niekiedy fluoksetyna zmniejsza apetyt, więc możesz stracić na wadze. Przy niedowadze jednak nie jest to efekt pozytywny;
- fluoksetyna nie wpływa na skuteczność antykoncepcji hormonalnej. Wyjątkiem jest biegunka trwająca powyżej 24 godzin, wówczas pigułka może nie dać Ci ochrony;
- z fluoksetyną wiąże się nadzieje odnośnie choroby oczu – zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), jej suchej postaci. Wstępne badania pokazały, że fluoksetyna spowalnia rozwój tej choroby przez hamowanie procesów zapalnych. 200 milionów osób chorych czeka na wyniki badań klinicznych. Jeśli potwierdzą skuteczność fluoksetyny, będzie ona pierwszym lekiem na AMD;
- z fluoksetyny można zrezygnować właściwie z dnia na dzień. Poziom leku utrzymuje się jeszcze przez 2 tygodnie, przez co zejście jest łagodne.
Wady fluoksetyny – z czym nie łączyć?
- fluoksetyna i cukrzyca to temat kontrowersyjny. Lek może czasowo rozchwiać poziomy cukru. Jest na to prosta rada – częściej przez pierwsze tygodnie kuracji kontroluj poziomy cukru;
- fluoksetyna nie jest dobrym pomysłem u osób z arytmią, ponieważ może przyspieszać akcję serca;
- to też niedobry wybór dla pacjentów z jaskrą. Może bowiem zwiększać ciśnienie wewnątrz gałki ocznej;
- fluoksetyna może też zwiększać ryzyko drgawek u osób z padaczką lub w trakcie zabiegów elektrycznych (dawniej zwanymi elektrowstrząsami);
- fluoksetyna – z czym nie łączyć? Lista jest dość długa. Otwiera ją tramadol, leki przeciwzapalne typu ibuprofen, leki przeciwkrzepliwe, zamykają ją leki obniżające poziom cholesterolu;
- nie łącz fluoksetyny z dziurawcem (ten miks może potęgować skutki uboczne);
- fluoksetyna z alkoholem to przepis na senność. Nie łącz naszego bohatera także z narkotykami.
Fluoksetyna i skutki uboczne. Skąd się biorą? Jak sobie z nimi radzić?
Skutki uboczne towarzyszą kuracji każdym lekiem. Istnieje grupa Pacjentów, którzy reagują na fluoksetynę działaniami niepożądanymi (najczęściej przejściowymi). Jednakże większość osób nie odczuje wprowadzenia leku.
Wśród najczęstszych działań ubocznych leku producent wymienia:
- nudności (12-29%);
- bóle głowy (20-25%);
- trudności z zaśnięciem (10-33%);
- biegunkę (8-18%);
- zmęczenie (7-21%);
- rzadziej brak apetytu, lęk, nerwowość, drżenie;
- zaburzenia w obszarze życia intymnego – problem z erekcją i libido (1-5%).
Do poważnych działań ubocznych fluoksetyny, które wymagają wizyty u lekarza, należą:
- przyrost lub spadek masy ciała bez powodu;
- krwawienia między miesiączkami;
- ból lub dyskomfort w klatce piersiowej albo duszność, erekcja trwająca powyżej 2 godzin, napad padaczkowy, myśli samobójcze, euforia i niepokój, krwawienia z dziąseł, powiększające się siniaki, krew w stolcu lub moczu, wymiotowanie krwią, krwawienia z nosa trwające powyżej 10 minut.
To wskazania do pilnej konsultacji na Izbie Przyjęć Szpitala lub wezwanie karetki pod numerem 112.
Zauważ, że to stosunkowo niewielkie wartości, maksymalnie do 33% ryzyka rozwinięcia się po fluoksetynie skutków ubocznych. Skąd się biorą? Okazało się, że wynikają z wysokiego poziomu serotoniny tam, gdzie nie jest to potrzebne, czyli poza mózgiem.
Spróbujmy je uporządkować:
- działanie na narządy rodne skutkuje u mężczyzn problemami z erekcją, a u mężczyzn i kobiet – zmniejszeniem libido oraz trudnościami z osiągnięciem orgazmu;
- z wpływu na układ pokarmowy biorą się obniżony apetyt, nudności, biegunka;
- działając na układ nerwowy, fluoksetyna daje bezsenność, bóle głowy, drżenie;
- z wpływu na receptor serotoninowy wynika lęk i niepokój;
- działanie na obwodowy układ nerwowy przynosi pocenie się;
- a wpływ na układ krzepnięcia daje siniaki.
Jak sobie radzić ze skutkami ubocznymi fluoksetyny? Poznaj najważniejsze strategie:
- nudności – przyjmuj fluoksetynę z jedzeniem albo po posiłku. Unikaj ostrych popraw;
- bóle głowy – dużo odpoczywaj i pij (ale nie alkohol). Z leków bez recepty możesz sięgnąć po paracetamol. Forma musująca paracetamolu jest szybsza w działaniu;
- trudności z zaśnięciem – tu przyda się trazodon albo mała dawka kwetiapiny;
- biegunka – pij dużo, żeby się nie odwodnić;
- zmęczenie – korzystne jest kładzenie się wcześniej i wcześniejsze budzenie się oraz unikanie alkoholu. Objaw powinien ustąpić w ciągu 1-2 tygodni. Jeśli tak się nie dzieje, skontaktuj się ze swoim lekarzem;
- nerwowość – pomocne jest powolne wprowadzanie leku;
- drżenie – tu przyda się propranolol;
- zaburzenia w obszarze życia intymnego – dołączenie bupropionu, trazodonu lub mirtazapiny to pierwszy krok. Warto pamiętać, że większy wpływ na życie seksualne ma nieleczona depresja.
Fluoksetyna nie działa. Co wtedy?
Nieraz fluoksetyna nie pomaga. Dlaczego? Jest kilka możliwości:
- fluoksetyna zaczyna najczęściej działać po 3-4 tygodniach, a na pełną poprawę nieraz trzeba czekać i 6, a nawet 8 tygodni. Zatem – należy uzbroić się w cierpliwość. Można też wdrożyć “przyspieszacze” – trazodon, mianserynę, pindolol lub kwas foliowy;
- fluoksetyna daje działania niepożądane na tyle nieprzyjemne, że “przykrywają” te pożądane. Można odnieść wrażenie, że lek nie działa. Rozwiązanie? Zależy od Pacjenta. Czekamy do momentu, aż skutki uboczne odejdą albo zmieniamy leczenie;
- gdy fluoksetyna nie działa pomimo wdrożenia powyższej strategii… cóż, może pomimo Twoich starań (i psychiatry) to nie jest lek dla Ciebie. Zmieniamy albo dołączamy tymczasowo lek, który wzmocni moc fluoksetyny.
Fluoksetyna, choć jest starym lekiem, w dalszym ciągu znajduje zastosowanie w depresji i zaburzeniach lękowych. Może być też korzystna w leczeniu bulimii. Ponieważ fluoksetyna jest znana na rynku od wielu lat, znane są więc dobrze i jej ciemne strony. Precyzyjnie stosowana, jest skuteczna i bezpieczna.
